อำพล ลำพูน เกิดเมื่อวันที่ ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ ที่ อ.แกลง จ.ระยอง เริ่มสนใจศิลปะโดยเฉพาะด้านดนตรีมาตั้งแต่วัยเยาว์ โดยเคยรวมตัวกับเพื่อน ๆ สมัยเรียนอยู่ชั้น ม. ๑ เพื่อตั้งวงดนตรีโฟล์คซอง จากนั้น เมื่อเรียนจบระดับมัธยมศึกษาตอนต้น อำพลได้เดินทางเข้ามาศึกษาต่อในกรุงเทพฯ ที่โรงเรียนอาชีวศิลปศึกษา และยังคงรวมตัวเล่นดนตรีกับเพื่อน ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากบ้านเกิดด้วยกัน ออกรับงานตามสถานที่ต่าง ๆ อยู่เสมอ
จุดเปลี่ยนของชีวิตเกิดขึ้นเมื่อ เปี๊ยก โปสเตอร์ ผู้กำกับชื่อดังแห่งค่ายไฟว์สตาร์ โปรดักชั่น ได้บังเอิญไปเห็นแววในตัวของอำพลและผองเพื่อนนักดนตรี ทั้งหมดจึงได้รับการชักชวนให้มารับบทเป็นกลุ่มนักดนตรีวัยรุ่นชื่อวงว่า "ไมโคร" ในภาพยนตร์เรื่อง วัยระเริง โดยอำพลได้รับมอบหมายให้เป็นพระเอกของเรื่อง ซึ่งเป็นมือกลองประจำวง นั่นทำให้เขาต้องไปอาศัยอยู่ที่บ้านของเปี๊ยก โปสเตอร์ นานนับเดือนเพื่อฝึกตีกลอง และเรียนรู้ศาสตร์ด้านการแสดง
วัยระเริง ออกฉายในปี พ.ศ. ๒๕๒๗ นับเป็นการเปิดตัวอย่างสวยงามของ อำพล ลำพูน และวงไมโคร ภายในปีเดียวกัน เขายังได้รับการชักชวนจาก ยุทธนา มุกดาสนิท ผู้กำกับอีกคนของไฟว์สตาร์ ให้มารับบทนำใน น้ำพุ ภาพยนตร์ที่ถ่ายทอดเรื่องราวการติดยาเสพติดของลูกชายนักเขียนหญิงคนสำคัญ สุวรรณี สุคนธา กระแสความโด่งดังของภาพยนตร์บวกกับความสามารถในการแสดงของเด็กหนุ่มจากระยองผู้นี้ ส่งผลให้ น้ำพุ กลายเป็นภาพแทนของ อำพล ลำพูน สำหรับแฟนหนังไทยในช่วงเวลานั้นไปโดยปริยาย และยังทำให้เขาสามารถคว้ารางวัลนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ทั้งจากการประกวดภาพยนตร์รางวัลพระสุรัสวดี และ เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติแห่งเอเชีย-แปซิฟิค มาครองได้อีกด้วย
ปี พ.ศ. ๒๕๒๘ อำพล ลำพูน ได้ร่วมงานกับ เปี๊ยก โปสเตอร์ อีกครั้ง โดยได้รับบทเป็น นพพร ในภาพยนตร์เรื่อง ข้างหลังภาพ ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งตัวละครสำคัญของวงการภาพยนตร์ไทย นอกจากนี้ ในปีถัดมา เขาและเพื่อน ๆ วงไมโคร ยังได้ออกอัลบั้มชุดแรกในสังกัดแกรมมี่ ชื่อของ อำพล ลำพูน จึงยิ่งเป็นที่รู้จักในวงกว้าง โดยเขายังคงมีผลงานภาพยนตร์ออกมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ กัลปังหา (๒๕๒๘) รู้แล้วว่าน่ารัก(๒๕๒๙) แรงหึง (๒๕๒๙) ดีแตก ( ๒๕๓๐) ปุลากง (๒๕๓๒) พันธุ์หมาบ้า (๒๕๓๓) ต้องปล้น (๒๕๓๔) ฯลฯ ก่อนจะห่างหายจากวงการภาพยนตร์ไปนานเกือบสิบปี เมื่อแยกตัวออกจากวงไมโคร มาเป็นศิลปินเดี่ยว ในปี พ.ศ. ๒๕๓๕
อำพล ลำพูน เริ่มกลับมามีผลงานภาพยนตร์อีกครั้ง ในปี พ.ศ. ๒๕๔๑ ด้วยฝีมือการแสดงที่ยังคงเฉียบขาดเช่นเดิม โดยมีเครื่องการันตีเป็นรางวัลนักแสดงนำฝ่าชายยอดเยี่ยมที่คว้ามาครองได้ถึง ๓ ปี ติดต่อกัน จาก เสือ โจรพันธุ์เสือ (๒๕๔๑ -รางวัลพระสุรัสวดี) โคลนนิ่ง คนก๊อปปี้คน (๒๕๔๒ - รางวัลพระสุรัสวดี) และ อั้งยี่ ลูกผู้ชายพันธุ์มังกร (๒๕๔๓ - รางวัลสุพรรณหงส์) และแม้ภาพยนตร์เรื่องล่าสุดของเขา จะต้องนับย้อนกลับไปถึง ๙ ปีที่แล้ว คือ 102 ปิดกรุงเทพปล้น (๒๕๔๗) แต่ชื่ออำพล ลำพูน ก็ยังคงได้รับความสนใจอยู่ไม่เคยขาดทั้งในฐานะนักแสดงคุณภาพและนักร้องเพลงร็อกมาดเข้ม ขวัญใจแฟน ๆ ทั่วทั้งประเทศ