เทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ประเทศไทย ครั้งที่ 13
หัวข้อ แอนโทรโปซีน ยุคแห่งมนุษยชาติ ระหว่างวันที่ 21 พฤศจิกายน – 14 ธันวาคม 2560 ณ โรงภาพยนตร์ศรีศาลายา
ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ผ่านภาพยนตร์กลับมาอีกครั้ง กับเทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ประเทศไทย ครั้งที่ 13 ซึ่งจัดขึ้นโดย สถาบันเกอเธ่ ประเทศไทย, สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) โดยในปีนี้มาในหัวข้อ “แอนโทรโปซีน (Anthropocene) ซึ่งเป็นชื่อยุคที่ถูกกำหนดขึ้นโดยนักวิทยาศาสตร์และนักธรณีวิทยาในการระบุช่วงเวลาที่กิจกรรมของมนุษย์ได้สร้างผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงของโลกอย่างเห็นได้ชัด
เนื้อหาส่วนใหญ่ของภาพยนตร์ทั้ง 22 เรื่อง จาก 10 ประเทศในเทศกาลฯ นั้นจึงเกี่ยวข้องกับสิ่งที่มนุษย์ได้สร้างร่องรอยขึ้นบนโลกเป็นหลัก โดยในปีนี้ เทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ประเทศไทย ครั้งที่ 13 ที่โรงภาพยนตร์ศรีศาลายา หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์จัดฉาย ตั้งแต่วันที่ 21 พฤศจิกายน – 14 ธันวาคม 2560 โดยนอกจากจะมี โปรแกรมสำหรับให้คุณครูพานักเรียนจากโรงเรียนต่าง ๆ มาเข้าร่วมกิจกรรมเหมือนเช่นทุกปีแล้ว หอภาพยนตร์ยังได้นำภาพยนตร์ทุกเรื่องมาจัดเป็นโปรแกรมเพื่อฉายในรอบทั่วไป สำหรับให้ครอบครัวทุกครอบครัวมาเรียนรู้เรื่องราวความมหัศจรรย์ของโลกวิทยาศาสตร์ร่วมกัน โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายในการเข้าชม
โปรแกรม 1 (80 นาที)
วันอังคารที่ 21 พฤศจิกายน 2560 เวลา 17.30 น.
วันเสาร์ที่ 9 ธันวาคม 2560 เวลา 13.00 น
บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย - ตอนใบบัว
2559 / กำกับโดย วรินเนตร เติมศิริกมล / ไทย / ระดับอายุ 5–8 ปี / ความยาว 10 นาที
สังเกตไหมว่าทำไมทุกครั้งที่เราเอาน้ำกลิ้งไปมาบนใบบัว น้ำจะกลิ้งไปมาบนใบบัวเหมือนกับลูกแก้ว แล้วใบไม้ชนิดอื่น ๆ ล่ะ จะทำได้เหมือนใบบัวหรือเปล่า รายการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยจะพาเด็ก ๆ ไปรู้จักความพิเศษของใบบัว
ไดโน เดนา ตอน พลังไดโนเสาร์
2559 / กำกับโดย J.J. Johnson / แคนาดา / ระดับอายุ 9 – 11 ปี / ความยาว 22 นาที
เดนา แฟนไดโนเสาร์ พา ซาฮาร่า เพื่อนรักไปรู้จักกับไดโนเสาร์ตัวโปรดของเธออย่าง ไดโนซูคัส, สไปโนซอรัส และเทอโรแดคทิล พร้อมทั้งช่วยเพื่อนของเธอเอาชนะการกลัวความสูงเพื่อให้สอบผ่านวิชากระโดดน้ำ
เทคโนโลยีจากแมลง
2559 / กำกับโดย Kenichi Sugawara / ญี่ปุ่น / ระดับอายุ 12–16 ปี / ความยาว 48 นาที
ความสามารถพิเศษของแมลงช่วยให้พวกมันอยู่บนโลกนี้มาได้ถึง 400 ล้านปีมาแล้ว นักวิจัยจึงได้ศึกษาแมลงและนำมาพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ให้แก่มนุษย์ เช่น เข็มฉีดยาที่ไม่เจ็บเหมือนปากยุง โครงสร้างปีกแมลงปอที่นำมาสร้างกังหันลมผลิตไฟฟ้า
โปรแกรม 2 (82 นาที)
วันพฤหัสบดีที่ 23 พฤศจิกายน 2560 เวลา 17.30 น.
วันเสาร์ที่ 2 ธันวาคม 2560 เวลา 15.00 น.
เมาส์ทีวี ตอน คะตะลิสต์
2559 / กำกับโดย Jan Marschner / เยอรมนี / ระดับอายุ 9–11 ปี / ความยาว 8 นาที
ท้องถนนนั้นเต็มไปด้วยรถยนต์และทุกคันก็ปล่อยก๊าซไอเสียออกมาในอากาศ แต่ “คะตะลิสต์” ได้ทำให้ไอเสียเหล่านี้ถูกปล่อยออกมาน้อยลง ซึ่งช่วยให้อากาศสกปรกน้อยลงด้วย รายการเมาส์ทีวีจะพาไปรู้จักกับการทำงานของคะตะลิสต์นี้
9 นาทีครึ่ง ตอน สาหร่ายมหัศจรรย์
2559 / กำกับโดย Nasibah Sfar / เยอรมนี / ระดับอายุ 9–11 ปี / ความยาว 9 นาที
เจ้าพวกสาหร่ายสีเขียวลื่น ๆ นั้น ไม่ใช่แค่เพียงช่วยรักษาอากาศให้บริสุทธิ์ แต่ยังเก็บกักพลังงานอย่างน้ำมันที่มีคุณค่ามหาศาลเอาไว้ด้วยทีเดียว รายการ 9 นาทีครึ่งนั้นจะพาเราไปดูกระบวนการสกัดน้ำมันจากสาหร่ายที่พวกเขาได้เพาะไว้ในท่อพลาสติกซึ่งมีคุณภาพดีพอที่จะเอาไปเติมเครื่องบินได้เลยทีเดียว
เรียนรู้วิทยาศาสตร์จากซาพาตา
2559 / กำกับโดย Pablo Accame / อาร์เจนตินา / ระดับอายุ 12–16 ปี / ความยาว 15 นาที
เมื่อปลาจวดกว่าหลายพันตัวได้หายตัวไปอย่างไร้ร่องรอยภายในวันเดียว โซเฟียและซาพาตาซึ่งชื่นชอบเรื่องเกี่ยวกับสิ่งเหนือธรรมชาติมาก จึงต้องหาทางไขปริศนาพร้อมกับต้องเจอความท้าทายจาก ด็อกเตอร์โน คู่ปรับที่ใช้วิทยาศาสตร์เพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว
สัตว์ใต้พิภพแห่งบูดาเปสต์
2560 / กำกับโดย Balázs Lerner, Gergely Balázs / ฮังการี / ระดับมหาวิทยาลัยและบุคคลทั่วไป / ความยาว 50 นาที
แม้แสงอาทิตย์เป็นสิ่งที่หล่อเลี้ยงชีวิตสัตว์ทุกชนิดบนโลก แต่ยังมีสัตว์ที่สามารถมีชีวิตรอดอยู่ได้ในที่ที่ไร้ซึ่งแสงอาทิตย์อย่างถ้ำโมนา ยาโนส ใต้เมืองบูดาเปสต์ ซึ่งการวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตใต้พิภพเหล่านี้ ทำให้พวกมันสามารถอาศัยอยู่ในถ้ำใต้ทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปได้
โปรแกรม 3 (83 นาที)
วันเสาร์ที่ 25 พฤศจิกายน 2560 เวลา 13.00 น.
วันพุธที่ 6 ธันวาคม 2560 เวลา 17.30 น.
คิดส์ ไซเอนซ์ซีรีส์ ตอน การเดินทางของฝน
2560 / สร้างโดย Bibliotheca Alexandrina Studio / อียิปต์ / ระดับอายุ 9–11 ปี / ความยาว 3 นาที
ฝนตกเป็นน้ำอย่างเดียวหรือไม่ แล้วฝนตกบนดาวดวงอื่นหรือเปล่า รายการคิดส์ ไซเอนซ์ซีรีส์ตอนนี้จะพาเราไปหาคำตอบเหล่านี้ด้วยการอธิบายการทำงานของฝนพร้อมทั้งวิธีการที่มนุษย์สามารถนำน้ำฝนมาสร้างประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ รวมทั้งวิธีการสร้างรุ้งกินน้ำที่บ้าน
หนูน้อยนินจา ตอน ตะลุยอวกาศ
2559 / กำกับโดย Haruna Kimura, Aki Serizawa / ญี่ปุ่น / ระดับอายุ 12–16 ปี / ความยาว 25 นาที
เมื่อ ฮัปโปไซ หัวหน้ากลุ่มนินจาอีกกลุ่มตัดสินใจมาขโมยเรือของโรงเรียนฝึกนินจา นินจาฝึกหัดทั้งสาม รินทาโร คิริมารุ และซินเบอิจึงตามไล่ล่าเขา แต่แล้วดาวตกแปลกประหลาดก็ชนเข้ากับฮับโปไซทำให้เขามีพลังพิเศษที่ท่องอวกาศได้ เขาได้พาเด็ก ๆ เดินทางท่องไปในอวกาศเพื่อเรียนรู้จักรวาลและหาเพื่อนใหม่ไปด้วยกัน
สภาวะไร้น้ำหนัก – ภารกิจในห้วงอวกาศ
2559 / กำกับโดย Jürgen Hansen / เยอรมนี / ระดับอายุ 12–16 ปี / ความยาว 55 นาที
ภาพยนตร์ที่พาไปพบกับการใช้ชีวิตสองนักบินอวกาศที่ถูกเลือกให้ขึ้นไปใช้ชีวิตบนอวกาศหลังจากการฝึกอย่างยาวนานถึง 5 ปี พวกเขาต้องปรับตัวอย่างไรเพื่อให้ใช้ชีวิตประจำวันได้ในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วงนานกว่า 6 เดือนนี้ นอกจากนี้ยังพาผู้ชมไปชมภาพอันสวยงามที่เห็นได้จากอวกาศเท่านั้น
โปรแกรม 4 (85 นาที)
วันเสาร์ที่ 25 พฤศจิกายน 2560 เวลา 15.00 น.
วันจันทร์ที่ 12 ธันวาคม 2560 เวลา 17.30 น.
แมลงจากชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
2559 / กำกับโดย Alessio De Marchi / อิตาลี / ระดับอายุ 12–16 ปี / ความยาว 5 นาที
เราไม่อาจแยกเทคโนโลยีออกไปจากชีวิตประจำวันของเรา แต่ยิ่งเราใช้เทคโนโลยีมากเท่าไร ขยะอิเล็กทรอนิกส์ก็ยิ่งมีมากขึ้น หนังสั้นเรื่องนี้จะแสดงให้เห็นว่าเราสามารถสร้างสรรค์อะไรกับขยะเหล่านี้ได้บ้าง
โลกแห่งอนาคต ตอน นครแห่งอนาคตปี 2121
2559 / กำกับโดย Katja Engelhardt / เยอรมนี / ระดับอายุ 9–11 ปี / ความยาว 25 นาที
รายการโลกแห่งอนาคต พาเราข้ามเวลาไปสัมผัสชีวิตของโลกมนุษย์ในอนาคตตอนปี 2121 เมื่อมนุษย์เลิกใช้รถยนต์แต่ใช้เครื่องร่อนแทน รวมทั้งไปดูการพัฒนาอันน่าทึ่งในประเทศสวีเดนและเยอรมนี นอกจากนี้ยังได้แนะนำให้รู้จักกับการเพาะพันธุ์พืชและสัตว์เพื่อเป็นอาหารสำหรับเมืองใหญ่
โดรนสำรวจกรีนแลนด์
2560 / กำกับโดย Guillaume Jouvet / สวิตเซอร์แลนด์ / ระดับอายุ 12–16 นาที / ความยาว 5 นาที
ด้วยเทคโนโลยีอันยอดเยี่ยมของโดรนทำให้นักธรณีวิทยาสามารถติดตามความเปลี่ยนแปลงของชั้นน้ำแข็งที่ปกคลุมเกาะกรีนแลนด์และการเกิดรอยแยกได้ ทำให้พวกเขาสามารถพัฒนาโมเดลเพื่อช่วยให้เราเข้าใจการพังทลายของน้ำแข็ง
คืนชีพมนุษย์น้ำแข็ง
2559 / กำกับโดย Bonnie Brennan / สหรัฐอเมริกา / ระดับมหาวิทยาลัยและบุคคลทั่วไป / ความยาว 52 นาที (บรรยายภาษาไทย)
เมื่อมีการค้นพบ เอิตซี มัมมี่ตามธรรมชาติที่เก่าแก่กว่า 5,000 ปี ร่างกายของเขาถูกรักษาเอาไว้เป็นอย่างดีภายใต้ธารน้ำแข็ง นักวิทยาศาสตร์ นักประวัติศาสตร์ และนักโบราณคดีจึงได้รวมตัวกันเพื่อไขปริศนาการตายของเอิตซี ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่และเรียนรู้เรื่องราวอันน่าตื่นตาตื่นใจจากรหัสพันธุกรรมของเอิตซี
โปรแกรม 5 (86 นาที)
วันพฤหัสบดีที่ 30 พฤศจิกายน 2560 เวลา 17.30 น.
วันเสาร์ที่ 9 ธันวาคม 2560 เวลา 15.00 น.
เอเน เมเน บู ตอน ศิลปะจากเพนดูลัม
2559 / กำกับโดย KIKA / เยอรมนี / ระดับอายุ 5–8 ปี / ความยาว 10 นาที
รายการ เอเน เมเน บุ พาเด็ก ๆ ไปเรียนรู้ว่าลูกตุ้มขนาดใหญ่แกว่งได้อย่างไร และทำไมเราจึงมองเห็นการเคลื่อนไหวของมันเป็นสีได้ นอกจากนั้นยังได้พบกับประโยคที่ชวนให้ลิ้นพันกัน และชมวิธีการประกอบตุ๊กตากระดาษรูปสัตว์อย่างง่าย ๆ
มหัศจรรย์แดนธรรมชาติ – วอมแบตแห่งออสเตรเลีย
2558 / กำกับโดย Kazunori Watanabe / ญี่ปุ่น / ระดับอายุ 12–1 6 ปี / ความยาว 24 นาที
ภาพยนตร์เรื่องนี้จะนำผู้ชมไปเรียนรู้โลกของ วอมแบต สัตว์ผู้น่ารักแห่งออสเตรเลีย ด้วยการใช้กล้องที่มีรูปร่างยาวเหมือนงู ส่องเข้าไปในโพรงของพวกมัน พร้อมทั้งเรียนรู้วิธีการป้องกันตัวที่น่าทึ่งจากการใช้กระดูกบั้นท้ายกระแทกศัตรู
อะไรทำให้เป็นคน: เรียนรู้จากชิมแปนซี
2559 / กำกับโดย Miho Nakamura / ญี่ปุ่น / ระดับมหาวิทยาลัยและบุคคลทั่วไป /ความยาว 52 นาที (บรรยายภาษาไทย)
ดร. เก๊ตสึโร่ มัทซึซาวา แห่งสถาบันวิจัยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม มหาวิทยาลัยโตเกียว ใช้เวลาเวลานานกว่า 38 ปีกับชิมแปนซีชื่อ เอไอ ด้วยการให้มันเรียนรู้คำศัพท์และทำโจทย์คณิตศาสตร์ แล้วทำการทดลองต่อเนื่องกับ อายูมุ ลูกของมัน การศึกษานี้อาจทำให้เห็นว่าวิวัฒนาการของมนุษย์กับชิมแปนซีนั้นแตกต่างกันอย่างไร และมนุษย์สูญเสียความสามารถอะไรไปบ้างในระหว่างการวิวัฒนาการ
โปรแกรม 6 (84 นาที)
วันเสาร์ที่ 2 ธันวาคม 2560 เวลา 13.00 น.
วันพฤหัสบดีที่ 14 ธันวาคม 2560 เวลา 17.30 น.
คู่หูคู่คิด ตอน นกหวีดเรียกนก
2558 / กำกับโดย J.J. Johnson / แคนาดา / ระดับอายุ 5-8 ปี / ความยาว 5 นาที
คุณปู่ของเจค็อบนำกรงมาพร้อมกับนกน้อยที่ชื่อเจ้าหญิงเดไลลาห์มาฝากเขา แต่เมื่อเจค็อบและคุณปู่ไม่อยู่ในห้อง เจ้าตุ๊กตาหนูชื่อ แม็ค ได้เผลอเปิดกรงโดยไม่ตั้งใจ เจ้านกน้อยจึงหนีออกไปได้ เขาจึงต้องหาวิธีการที่จะพาเจ้าหญิงเดไลลาห์กลับเข้ากรงก่อนที่คุณปู่และเจค็อบจะกลับมา
เมาส์ทีวี ตอน กระดาษมูลช้าง
2558 / กำกับโดย Monika Hülshoff / เยอรมนี / ระดับอายุ 9-11 ปี / ความยาว 7 นาที
รายการเมาส์ทีวี ในตอนที่พาไปเรียนรู้วิธีการทำกระดาษจากมูลช้าง มาดูกันว่าหนังสือที่ทำจากกระดาษมูลช้างนั้นจะมีกลิ่นแปลก ๆ หรือไม่
บ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย – ตอนรังผึ้ง
2559 / กำกับโดย วรินเนตร เติมศิริกมล / ไทย / ระดับอายุ 5-8 ปี / 11 นาที
รายการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ที่พาไปเรียนรู้และสังเกตผึ้งในด้านต่าง ๆ เช่น รังผึ้งสร้างรังขึ้นมาอย่างไร หรือผึ้งมีประโยชน์กับมนุษย์อย่างไร พร้อมทั้งสาธิตวิธีการประดิษฐ์รังผึ้งจากกระดาษ
9 นาทีครึ่ง ตอน อี๋!!..แมลง
2559 / กำกับโดย Nasibah Sfar / เยอรมนี / ระดับอายุ 9–11 ปี / ความยาว 9 นาที
รายการ 9 นาทีครึ่ง ที่พาพาเราไปเรียนรู้ว่าแมลงมีประโยชน์อย่างไรและทำไมเราควรกินแมลง ที่ปัจจุบันเป็นอาหารประจำท้องถิ่นในหลายประเทศทั่วโลก และอาจจะกลายเป็นอาหารแห่งอนาคตของมนุษย์
แมลง – ซูเปอร์ฮีโร่แห่งธรรมชาติ
2559 / กำกับโดย Björn Platz / เยอรมนี / ระดับมหาวิทยาลัยและบุคคลทั่วไป / ความยาว 52 นาที
สารคดีเรื่องนี้จะพาไปเรียนรู้ว่าแมลงที่อาจไม่เป็นที่ชื่นชอบของใครหลายคนนั้น สามารถช่วยมนุษย์แก้ปัญหาใหญ่ ๆ ได้อย่างไรบ้าง
*ภาพยนตร์ทุกเรื่องพากย์ภาษาไทย ยกเว้น คืนชีพมนุษย์น้ำแข็ง และ อะไรทำให้เป็นคน : เรียนรู้จากชิมแปนซี ฉายในภาษาต่างประเทศ มีคำบรรยายภาษาไทย